Polski plakat zaraz po wojnie

Niedawno wybrałam się na wystawę Zaraz Po Wojnie do warszawskiej Galerii Zachęta. Wystawa, opisywana jako „próbą odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób złożoność nastrojów społecznych i napięcia polityczne w powojennej Polsce znalazły swoje odzwierciedlenie w sztukach plastycznych, fotografii, filmie, a także architekturze i wzornictwie”, oferuje wiele przyjemności dla oka. Moją uwagę zwróciły gwasze Bronisława Linke, fotomontaże Stefana Rassalskiego oraz piękne abstrakcyjne fotografie Fortunaty Otrąbalskiej. Ale tym, co najbardziej przykuło moje oko, były plakaty.

Ci, którzy słyszeli o Polskiej Szkole Plakatu, wiedzą doskonale, jak bardzo działalność naszych plakacistów wpłynęła na rozwój sztuki plakatu w innych krajach. Mocne kolory, przepiękne liternictwo, charakterystyczna kreska, specifyczny humor, oraz błyskotliwe metafory sprawiły, że polskie plakaty naprawdę wyróżniały się na świecie.

Gdy mówimy o Polskiej Szkole Plakatu, mamy na myśli przede wszystkim okres od lat pięćdziesiątych po osiemdziesiąte. Warto jednak pamiętać, że plakat był naszą mocną stroną od samego początku, gdy jako nowa dziedzina sztuki trafił do masowej produkcji i zaczął rozprzestrzeniać się po Europie. W latach 1870-1890, kiedy artyści tacy jak Jules Chéret czy Hénri Toulouse-Lautrec stawiali się popularni we Francji, polscy artyści zwrócili się w stronę plakatu, zainspirowani sztuką ludową, panneau i witrażem. Elementy typograficzne, tradycyjnie umieszczane albo na dole albo górze obrazu, stały się jego częścią. Z widocznym wpływem sztuki Art Nouveau, Bauhausu, Art Deco, filmu, itp., polskie plakaty stawały się coraz bardziej wyrafinowane i eksperymentalne, osiągając bardzo wysoki poziom finezji w okresie lat 30-tych, który cechowała frywolność i hedonistyczne akcenty.